Koninklijke KPN N.V.
Beurs	Euronext: KPN
Oprichting	19de eeuw (oprichting) 1989 (privatisering)
Sleutelfiguren	Ad Scheepbouwer (bestuursvoorzitter en CEO)
Hoofdkantoor	Den Haag
Werknemers	33.148 (dec. 2009)
Producten	Vaste telefonie Mobiele telefonie Internet Digitale televisie
Omzet	€ 13,5 miljard (2009)
Winst	€ 2,1 miljard (2009)
Website	Koninklijke KPN N.V.

Hoofdkantoor van KPN in Den Haag

UMTS-dekking van KPN anno 2010

KPN (voluit Koninklijke KPN N.V.) is leverancier van telecommunicatie- en ICT-diensten en biedt consumenten vaste en mobiele telefonie, internet en televisie. Voor zakelijke klanten verzorgt KPN complete telecommunicatie- en ICT-oplossingen. KPN biedt wereldwijd wholesale-netwerkdiensten aan andere operators.Het bedrijf heette tot 1998 Koninklijke PTT Nederland NV en daarvoor Staatsbedrijf der Posterijen, Telegrafie en Telefonie (afgekort PTT) en bevatte tot de afsplitsing van TNT Post in 1998 ook het nationale postbedrijf.

[bewerken] Geschiedenis

Het bedrijf is ontstaan halverwege de 19e eeuw toen de overheid nationale telegrafieverbindingen ging aanleggen en exploiteren. Ongeveer 20 jaar later werden de telegrafiediensten en de posterijen samengevoegd. Ze maakten eerst deel uit van het ministerie van Financiën, later van het ministerie van Waterstaat, Handel en Nijverheid.

In de jaren '80 van de 19e eeuw kwam ook de telefoon in opkomst. Oorspronkelijk waren de aanbieders van telefonie lokaal versnipperd, maar in de laatste jaren van de 19e eeuw, werd de telefonie steeds meer genationaliseerd. In 1940 kwamen de laatste lokale telefoonnetwerken in handen van de overheid.

In 1915 werd de Administratie der Posterijen en Telegrafieën omgezet in een staatsbedrijf, het Staatsbedrijf der P&T, dat in de volksmond P&T genoemd werd. In 1928 werd de naam omgezet in Staatsbedrijf der Posterijen, Telegrafie en Telefonie (PTT). Tijdens de Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de PTT tijdelijk een (op papier) zelfstandig bedrijf; deze status werd na de oorlog weer opgeheven.

De overheid bleef de volledige controle over het bedrijf houden. In de jaren '70 werd vanwege de spreiding van rijksdiensten het bedrijf verplicht om grote delen van het hoofdkantoor van Den Haag te verplaatsen naar Groningen.

Uiteindelijk werd de PTT op 1 januari 1989 verzelfstandigd. De naam werd omgezet in de Koninklijke PTT Nederland NV, oftewel KPN. In 1994 volgde de beursgang van KPN: in dat jaar kreeg KPN een beursnotering op de Amsterdamse effectenbeurs. Een jaar later kreeg KPN ook een notering in New York. Met de beursgang was de overheid niet langer de enige aandeelhouder. Wel had de overheid begin 2005 nog steeds een gouden aandeel, waarmee het een beslissende invloed had op belangrijke besluiten. In december 2005 is ook dit aandeel verkocht. Momenteel bezit het Ministerie van Financiën nog 8% van de KPN-aandelen, maar in september 2006 werd bekend gemaakt dat ook deze laatste 8% (167 miljoen aandelen) verkocht zou worden.^[1] Dit is in 2006 inderdaad gebeurd: de staat verkocht zijn KPN-belang, waarmee een einde kwam aan zijn langdurig aandeelhouderschap in KPN.

In 1998 werden de postactiviteiten afgesplitst tot een zelfstandig bedrijf, TPG. Sindsdien is KPN alleen een telecommunicatie leverancier en is de naam gewijzigd naar Koninklijke KPN NV.

In de jaren '90 van de 20e eeuw werd de Nederlandse telecommunicatiemarkt, evenals die in andere Europese landen, geliberaliseerd. Sinds die tijd zijn er meerdere aanbieders van telecommunicatiediensten. Voor KPN betekende dit dat het bedrijf voortaan met concurrentie op de Nederlandse telecommunicatiemarkt te maken kreeg, maar ook dat het bedrijf in het buitenland actief mocht worden. Anno 2005 is de telefoniemarkt weer een versnipperde aangelegenheid die heeft geleid tot een wildgroei van zendmasten.

Onder leiding van Wim Dik expandeerde KPN in hoog tempo. Zo werden er belangen gekocht in Oost-Europese landen (Pannon en Pantel in Hongarijë, UMC in Oekraïne), België (Base) en Duitsland (E-Plus). De grote uitgaven hiervoor samen met de mega-investeringen in de UMTS-licenties, gaven KPN een schuld van tientallen miljarden euro's. Paul Smits kreeg te maken met het uiteenspatten van de internethype. Hierdoor daalde de aandelenkoers van KPN in anderhalf jaar van meer dan 70 euro naar ruim 2 euro en KPN bevond zich begin 21e eeuw aan de rand van een faillissement. De opvolger van Paul Smits, Ad Scheepbouwer, slaagde er door ingrijpende bezuinigingen en een aanpassing van de strategie in KPN te laten overleven.

[bewerken] Tijdlijn

[bewerken] Huidig bedrijf

Gebouw van KPN in Utrecht

Bij KPN lopen nog steeds ingrijpende personeelsreducties. Begin 2005 werd door RvB-voorzitter Ad Scheepbouwer bekend gemaakt dat er tussen 2005 en 2009 in totaal 8000 arbeidsplaatsen zullen verdwijnen (voor een deel naar het buitenland onder andere de India^[2]. Op het dieptepunt van 2002 bedroeg de schuld ruim 23 miljard euro. KPN heeft zijn schuld inmiddels teruggebracht tot 8 miljard euro.

[bewerken] Telefonie

Anno 2006 is KPN actief op de Nederlandse, Duitse en Belgische telecommunicatiemarkt. KPN heeft i-mode geïntroduceerd in Nederland, Duitsland en België. I-mode is een uitvinding van de Japanse partner van KPN, NTT-Docomo. In Nederland is KPN eigenaar van het vaste telefonienetwerk en is het marktleider op het gebied van mobiele telefonie (met de merken KPN, Simyo, Ay Yildiz, Telfort en Hi). KPN verliest in Nederland veel klanten door het bellen via internet en de kabel.

In Duitsland is KPN met dochter E-Plus de derde speler op de mobiele telefoniemarkt. In België is KPN (aanvankelijk KPN-Orange) met dochter BASE de derde en daarmee kleinste aanbieder van mobiele telefonie. In beide landen worden (net als in Nederland) door KPN ook mobiele diensten aangeboden onder de merknamen Simyo en Ay Yildiz. Dit zijn mobile virtual network operators die gebruikmaken van het netwerk van E-Plus resp. BASE. KPN is ook actief in Spanje met haar dochter Simyo. KPN heeft in daar geen eigen netwerk, maar huurt capaciteit in bij Orange.

Op de Europese markt van mobiele data communicatie is de KPN dochter Sympac werkzaam. Zij richten zich op multinationals die in meerdere landen werkzaam zijn. Voor deze groep levert Sympac 1 contact, 1 contract en 1 rekening tezamen met management rapportages voor telecom managers. Hierdoor zullen multinationals controle krijgen over hun Total Cost of Ownership en worden de mobiele diensten op maat geleverd met schaalvoordelen.

[bewerken] Internet

Op internetgebied was KPN onder andere actief als eigenaar van de Internetproviders XS4ALL, Planet Internet, KPN Internet, Het Net, Freeler, Tiscali, Telfort, en Speedlinq. Het bedrijf Speedlinq ging in 2007 samen met Tiscali onder de naam Telfort Internet. ADSL is een belangrijke bron van inkomsten voor KPN. XS4ALL is een zelfstandig dochterbedrijf van KPN en kan zelf beslissen over haar beleid. Die zelfstandigheid uitte zich in het verleden bijvoorbeeld in het aanbieden van ADSL via BBned, concurrent van moederbedrijf KPN. XS4ALL nam Demon, Cistron en HCCnet over. In augustus 2007 kondigde KPN aan overeenstemming te hebben bereikt over de overname van Tele2/Versatel België. In juli 2008 voegde KPN Planet Internet met KPN Internet samen. Ook Het Net werd eind oktober 2009 samengevoegd met KPN Internet. Van de overgenomen internetproviders bleven XS4ALL, Telfort en KPN Internet over.

[bewerken] Televisie

KPN is grootaandeelhouder van Digitenne, een aanbieder van digitale televisie via de ether. Vanaf 2004 is KPN ook begonnen met het aanbieden onder eigen naam. Sinds 1 mei 2006 heeft KPN MINE geïntroduceerd, het nieuwe televisie kijken; MINE is KPN's versie van IPTV. MINE staat sinds augustus 2007 bekend als KPN I-TV ("interactieve TV") en KPN wil hiermee de grootste leverancier van digitale televisie worden in Nederland. Begin 2010 brak KPN door de grens van één miljoen digitale tv abonnees. ^[3]

Sinds 2008 biedt KPN televisie aan op de mobiele telefoon. Gebruik wordt gemaakt van het Digitenne-netwerk via DVB-H techniek. DVB-H (Digital Video Broadcasting - Handhelds) is een standaard voor digitale televisie, speciaal bedoeld voor draagbare apparaten, zoals mobiele telefoons en pda's. KPN is de eerste in Nederland die dit doet. Andere telecomoperators bieden televisie aan via het UMTS-netwerk. In totaal biedt KPN 10 zenders aan op het mobiele netwerk.

[bewerken] KPN Retail

KPN bezit ook zijn eigen winkelketens. Dit zijn onder andere KPN-winkels, Hi en Telfortwinkels. Voor de zakelijke markt is er het Business Center.

Begin 2008 is KPN begonnen met de ombouw van haar Primafoon winkels. Sinds februari 2010 is de naam Primafoon van de gevels verdwenen. Voortaan spreekt KPN over "Dé winkel van KPN". Haarlem is als eerste omgebouwd en daarna Den Bosch. Gouda is als eerste kleine winkel omgebouwd.

Op augustus 2008 maakt KPN bekend de Belgische telecom keten Allo Telecom over te hebben genomen.

[bewerken] ICT Dienstverlening

Vanaf 2006 werd duidelijk dat KPN, naar aanleiding van het succes van BT, zich ook ging richten op IT oplossingen voor de grootzakelijke markt, onder andere op het gebied van werkplekbeheer, customer relations management en call center diensten. De centrale gedachte was dat de klant bij KPN niet alleen meer terecht kon voor min of meer traditionele communicatiediensten, maar ook voor IT-dienstverlening in de meer ruime zin van het woord. KPN nam in 2006 daartoe Newtel Essence, Nozema en CSS Telecom over.

In 2007 kondigde KPN aan een 51 % aandeel verworven te hebben in de Amerikaanse wholesale carrier IBasis. De overnamesom bedraagt KPN's Wholesale divisie + $ 55 miljoen in contanten. Na de integratie van KPN Wholesale divisie, zal het nieuwe IBasis wereldwijd de nummer 3 zijn op het gebied van internationale telecomdiensten.

KPN is sinds oktober 2007 eigenaar van de internationale ICT-dienstverlener Getronics. Daar is € 766 miljoen voor neergeteld.

Sedert 2008 behoort ICT-dienstverlening niet meer tot de kernactiviteit van KPN. Systematisch worden deze onderdelen verkocht. In de zomer 2008 werd het onderdeel Business Application Services verkocht aan Capgemini. Eerder op het jaar werd Getronics-dochter Everest aan Total Specific Solutions verkocht. In december 2008 werd het onderdeel Business Solutions verkocht aan Total Specific Solutions. Het onderdeel Document Services is gekocht door TNT Post.

[bewerken] Aandeel

In 1994 kwam het KPN-aandeel op de beurs. In 1998 werd een KPN-aandeel omgewisseld voor de nieuwe versie plus een TPG-aandeel (nu: TNT). In juni 2000 werd het KPN-aandeel gesplitst in twee aandelen.

Bij de emissie van 1994 was de koers f 49,75 (€ 22,58; in termen van de huidige coupure: € 11,29), voor particulieren was er voor een beperkt aantal aandelen een korting van f 2,50 (€ 1,13) waardoor het f 47,25 (€ 21,44; in termen van de huidige coupure KPN: € 10,72) kostte. Dit was vóór de splitsing in KPN en TPG, dus inclusief TPG.

De hoogste koers was (na de splitsing in KPN en TPG, dus exclusief TPG, en omgerekend voor de huidige coupure, dus gedeeld door twee) ruim € 70 in maart 2000. De laagste koers was ruim € 2 in september 2001.

[bewerken] Trivia

• KPN won in 2007 de Gouden Loeki voor de reclame Goeiemoggel.

[bewerken] Externe links

• Officiële website KPN
• Sympac
• Newtel Essence

Voor meer mediabestanden zie de categorie KPN van Wikimedia Commons.